Dzieje Ziemi Lubaczowskiej

Wystawa ukazuje dzieje Lubaczowa i powiatu lubaczowskiego w okresie od czasów najdawniejszych do współczesności. Ekspozycję otwierają najstarsze znaleziska z naszego regionu, a wśród nich krzemienne ostrze datowane na okres między 115 a 70 tys. lat temu. Licznie reprezentowane są materiały neolityczne. Są to m.in. zabytki pochodzące z badań wykopaliskowych cmentarzysk kultury ceramiki sznurowej w Lipiu, Brzezinkach i Łukawicy. Ważnym elementem wystawy jest rekonstrukcja pochówku przedstawiciela kultury środkowodnieprzańskiej odkrytego w Młodowie-Zakąciu.
Na okres wpływów rzymskich datowane są ozdoby oraz przedmioty codziennego użytku odnalezione w Łukawicy. Tę cześć wystawy uzupełniają monety rzymskie i bizantyjskie. Wśród nich należy wymienić złoty solid cesarza Teodozjusza II (401–450), datowany na lata 443–450.

Znaleziska związane z początkami lubaczowskiego grodu, odkryte w trakcie wykopalisk prowadzonych w okolicach wzgórza zamkowego w Zespole Zamkowo-Parkowym przy Muzeum Kresów w Lubaczowie to średniowieczne militaria, narzędzia, ozdoby, numizmaty oraz przedmioty kultu. Cześć ekspozycji poświęcona jest lokacji Lubaczowa, rozwojowi lokalnego rzemiosła i handlu w okresie staropolskim.

Okres zaborów oraz tematyka walk o niepodległość zobrazowane zostały przez zaprezentowanie pamiątek, obrazów, dokumentów oraz militariów. Szczególnie ważnym elementem ekspozycji historycznej są pamiątki z okresu walk narodowowyzwoleńczych z początku XX w., związane m.in. ze Związkiem Obrońców Wolnego Królewskiego Miasta Lubaczowa, osobą Stanisława Dąbka (1892–1939) oraz stacjonującego w mieście, w okresie międzywojennym, 39. Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Są to m.in. fotografie, dokumenty, numizmaty i militaria z epoki.

Osobny dział ekspozycji stanowią walki oddziałów Wojska Polskiego na terenie powiatu lubaczowskiego we wrześniu 1939 r. Odnajdziemy tu pamiątki po 21. Dywizji Piechoty Górskiej dowodzonej przez gen. Józefa Kustronia (1892–1939) oraz 6. Dywizji Piechoty pod dowództwem gen. Bernarda Monda (1887–1957). Na części wystawy dotyczącej II wojny światowej prezentowane są muzealia związane z okupacją sowiecką i niemiecką powiatu lubaczowskiego, pamiątki po członkach polskiej konspiracji (Związek Walki Zbrojnej – Armia Krajowa) oraz z okresu walk z Ukraińską Powstańczą Armią.

Końcowa część wystawy ukazuje dzieje 2. połowy XX w.: Lubaczów w PRL-u, etos „Solidarności”, Lubaczów jako siedzibę Archidiecezji Lwowskiej oraz jedno z największych wydarzeń w dziejach ziemi lubaczowskiej – wizytę papieża Jana Pawła II w Lubaczowie w dniach 2–3 czerwca 1991 r.