Prawda i Wolność. Ks. Jerzy Popiełuszko

28 listopada w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie obyło się uroczyste otwarcie wystawy czasowej „Prawda i wolność. Ksiądz Jerzy Popiełuszko”. Okazją do jej zorganizowania stała się 40. rocznica męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki, zamordowanego w październiku 1984 r. Premierowy pokaz wystawy przygotowało Muzeum Archidiecezji Warszawskiej we współpracy z Muzeum Księdza Jerzego Popiełuszki. Druga odsłona wystawy została zaaranżowana w Krakowie i będzie można ją oglądać od 29 listopada 2024 r. do 16 marca 2025 r.

Śmierć księdza Jerzego wstrząsnęła całą naszą Ojczyzną. Okrucieństwo zbrodni dokonanej na katolickim księdzu poruszyło wszystkich, reakcja społeczna zmusiła władze PRL do organizacji fasadowego procesu sprawców zbrodni. Dokładnie 14 lat temu, 6 czerwca 2010 r. w Warszawie, ksiądz Jerzy został ogłoszony błogosławionym męczennikiem.

Wystawa jest próbą ukazania duchowego portretu księdza Jerzego na tle miejsc i wydarzeń, które go ukształtowały, i w których brał aktywny udział. Zaprezentowana jest sztuka tamtego czasu, która, tak jak błogosławiony Jerzy Popiełuszko, stawała po stronie Prawdy i Wolności. Pierwsze spotkanie z młodym Alkiem to dom rodzinny w Okopach, miejsce i atmosfera, które uformowały przyszłego kapłana. Dalej podążamy do Warszawskiego Seminarium Duchownego i do specjalnej jednostki Wojskowej w Bartoszycach, do której wcielano kleryków w celu pozyskania ich do współpracy i zachwiania ich wiarą. Jerzy Popiełuszko kończy seminarium duchowne w 1972 r. i zostaje wikarym kolejno w kilku warszawskich parafiach.

W tym czasie miał okazje do wyjazdów zagranicznych, a my, dzięki przychylności rodziny błogosławionego, pokazujemy nieznane zdjęcia z jego podróży po Stanach Zjednoczonych i Europie. Obraz czasu „Solidarności” otwierają zdjęcia z Huty Warszawa, gdzie w sierpniu 1980 r. na zaproszenie strajkujących robotników sprawował posługę kapłańską. Od tego momentu związał się z „Solidarnością” i stał się obiektem inwigilacji Służby Bezpieczeństwa PRL. O atmosferze tamtych lat mówią dzieła m.in. Wiesława Szamborskiego, Jacka Sroki, Łukasza Korolkiewicza czy Jana Lebensteina, ukazujące symboliczny obraz człowieka stłamszonego przez totalitarny system i próby wyzwolenia się spod komunistycznej dominacji. Przestrzeń „prosektorium” jest przejmującym memento męczeńskiej śmierci księdza.

Istotnym elementem wystawy są, często nieznane fotografie dokumentalne, przedstawiające życie księdza Jerzego i jego działalność oraz najważniejsze wydarzenia polityczne z tamtych lat. Korespondują one z dziełami sztuki współczesnej, pochodzącymi z wielu polskich muzeów i kolekcji prywatnych. Narracja ekspozycji zbudowana została z wypowiedzi księdza Jerzego i notatek tajnych współpracowników SB. Prezentujemy również film dokumentalny z fragmentami homilii księdza oraz przygotowane specjalnie na wystawę, autorskie ścieżki dźwiękowe.

Dla młodszego pokolenia wystawa jest okazją do poznania historii naszego kraju i lepszego zrozumienia życia pokolenia ich rodziców i dziadków w opresyjnym systemie. Pokolenie, które pamięta lata stanu wojennego ma okazję do refleksyjnego spotkania z żoliborskim kapłanem.

Autorami scenariusza wystawy są: dr Łukasz Kossowski, Rafał Kossowski, Katarzyna Kossowska oraz Paweł Kęska. Krakowska odsłona wystawy została zorganizowana we współpracy z Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, a Patronat Honorowy objął Arcybiskup Marek Jędraszewski Metropolita Krakowski.

Wystawie towarzyszy katalog z esejami wybitnych znawców życia i działalności Błogosławionego.